“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Teklifte, PKK/KCK'nın silah bırakmasının güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi şartı aranırken, örgüt üyeliği, yardım ve propaganda suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar için soruşturma, kovuşturma ve ceza infazlarının ertelenmesi öngörülüyor. Kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar ise kapsam dışında bırakılıyor.
TBMM Başkanlığı'na sunulan “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” 12 maddeden oluşuyor. Teklif, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı tüm yapıların fiili varlığını sona erdirdiğinin ve kontrolü altındaki tüm silah ve mühimmatı teslim ettiğinin tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreci düzenliyor.
Teklifin Gerekçesi
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerinin birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele alındığı belirtildi. Gerekçede, “Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılına girildiği bu dönemde Ülkemiz, güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerini birbirini tamamlayan unsurlar olarak değerlendiren yeni bir perspektifle geleceğe yürümektedir. Nitekim bu yüzyıl, yalnızca yeni bir zaman dilimini değil; aynı zamanda devletin demokratik hukuk devleti niteliğini daha da güçlendirecek, millî birlik ve beraberliği tahkim edecek, toplumsal huzuru kalıcı hâle getirecek ve milletimizin ortak geleceğini güvence altına alacak bir vizyonu ifade etmektedir. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, millî egemenlik ilkesi ve ortak vatandaşlık bilinci etrafında şekillenen bu vizyon; yalnızca kamu düzeninin korunmasını değil, aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini ve ortak geleceğin daha sağlam temeller üzerinde inşa edilmesini de gerekli kılmaktadır.” denildi.
Gerekçede, “Terörün tamamen sona erdiği bir Türkiye'nin güvenlik, demokrasi, ekonomik kalkınma ve hukuk devleti bakımından daha güçlü bir gelecek vaat ettiği” ifade edildi. Genel gerekçede, hukuk devletinin yalnızca suçların cezalandırılmasını esas alan bir sistem olmadığı, kamu güvenliğinin korunması, toplumsal huzurun güçlendirilmesi ve suç işleyen kişilerin yeniden topluma kazandırılmasını da kapsayan çok boyutlu bir anlayışı benimsediği vurgulandı.
“TEKLİF MAHKUMİYET HÜKÜMLERİNİ ORTADAN KALDIRMIYOR”
Gerekçede, “Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumaktadır.” ifadelerine yer verildi.
Genel gerekçede, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında uluslararası örneklerin incelendiği, Türkiye'nin kendi tecrübesi ve devlet geleneği doğrultusunda özgün bir “Türkiye Modeli” oluşturulduğu belirtilirken, bu kanun teklifinin süreçte öngörülen hukuki düzenlemelerin ilk adımını oluşturduğu, ilerleyen dönemde ihtiyaçlara göre yeni yasal düzenlemelerin de gündeme gelebileceği ifade edildi.
TEKLİFİN MADDELERİ
Teklifin birinci maddesine göre kanunun amacı, “PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altındaki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesinden sonra yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek.” olarak ifade edildi.
Kanun; örgütü kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma suçları ile örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ve örgüt lehine işlenen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçları kapsıyor.
Maddenin gerekçesinde, düzenlemenin yalnızca PKK/KCK'nın faaliyetleri kapsamında işlenen suçlarla sınırlı olduğu vurgulandı. Gerekçede, silah bırakma ve örgütün fiilen sona erdiğinin tespit edilmesinin ardından soruşturma, kovuşturma ve infazın ertelenmesine ilişkin hukuki çerçevenin oluşturulmasının amaçlandığı belirtildi.
Teklifin ikinci maddesinde ise kanunda geçen “örgüt” ifadesinin PKK/KCK ve bağlı bütün oluşumları, “Kurul” ifadesinin ise teklifin yedinci maddesiyle oluşturulacak Kurulu ifade edeceği hüküm altına alındı.
KASTEN ÖLDÜRME SUÇU KAPSAM DIŞINDA TUTULDU
Üçüncü maddeye göre, örgütün silah bıraktığının güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanması şartıyla; örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında bırakılıyor.
Bunun dışındaki suçlarda üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise on yıl süreyle ertelenecek.
ERTELEME KARARLARINA İKİ HAFTA İÇİNDE İTİRAZ EDİLECEK
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek, dosyalar ve deliller muhafaza edilecek. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında tasfiye kararı verilerek Hazine'ye irat kaydedilecek. Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından verilen erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde sulh ceza hakimliklerine itiraz edilebilecek.
Teklifte ayrıca, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş ve kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların Kurul'un iznine bağlı olacağı hükme bağlanıyor.
TUTUKLAMA VE ADLİ KONTROL TEDBİRLERİ KALDIRILABİLECEK
Dördüncü maddeyle, erteleme kapsamına alınan suçlar nedeniyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin yetkili mahkeme, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından yeniden değerlendirilmesi ve şartların oluşması halinde kaldırılması öngörülüyor. Ayrıca istinaf ve temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosyaların yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesi düzenleniyor.
YENİ TERÖR SUÇU İŞLENİRSE ERTELEME KALDIRILACAK
Beşinci maddeye göre, verilen erteleme kararları özel bir kayıt sistemine işlenecek ve bu kayıtlar yalnızca soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet savcısı, hakim ya da mahkemenin talebi üzerine kullanılabilecek. Erteleme süresi içinde yeniden bir terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak, soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek. Mahkumiyet halinde cezanın infazı ertelenmeyecek ve mahkumiyetin bütün hukuki sonuçları doğacak. Teklifte, erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise soruşturma aşamasındaki dosyalar bakımından kovuşturmaya yer olmadığına, dava aşamasındaki dosyalar bakımından ise düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
Kanun Kapsamındaki Görevleri Yerine Getirenlere Hukuki, İdari Ve Cezai Sorumluluk Doğmayacak
“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin 6 ila 12'nci maddelerinde; mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi, takip, koordinasyon ve uygulama, silah ve malzeme teslimi, süre ile görev ve sorumluluğa ilişkin hükümler düzenlendi.
Teklifin 6'ncı maddesine göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altındaki tüm silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla Resmi Gazete'de yayımlanması halinde, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar hariç olmak üzere, belirli hükümlülerin cezalarının infazı ertelenebilecek.
Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ya da müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı da10 yıl süreyle infaz hakimi kararıyla ertelenecek. Erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararının kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verileceği kabul edilecek.
SÜRECİ CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI BAŞKANLIĞINDAKİ KURUL İZLEYECEK
Teklifin 7'nci maddesine göre, kanunun uygulanmasının takibi ve koordinasyonu amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve MGK Genel Sekreterinden oluşan bir kurul kurulacak. Kurul gerektiğinde alt komisyonlar oluşturabilecek ve ilgili kurum temsilcilerini toplantılara davet edebilecek.
TBMM'DE İZLEME KOMİSYONU KURULACAK
Kurul, örgütün tasfiyesine ilişkin gelişmeleri dönemsel olarak değerlendirecek, gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenleme taleplerinde bulunabilecek. Ayrıca infazı ertelenen kişilerle ilgili süreçleri de izleyerek, belirli sürelerin geçmesinin ardından soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılmasını ilgili yargı mercilerinden talep edebilecek. Kurulun çalışmaları hakkında TBMM düzenli olarak bilgilendirilecek ve Meclis bünyesinde bir İzleme Komisyonu kurulacak.
SİLAH VE MALZEMELER KAYIT ALTINA ALINACAK
Teklifin 8'inci maddesi uyarınca, kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının teslim ettiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Uygulamanın usul ve esasları İçişleri ile Milli Savunma bakanlıklarınca, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak belirlenecek.
BAŞVURU SÜRESİ ALTI AY
9'uncu maddeye göre, düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya kurulun görevlendireceği kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek.
GÖREVLİLERE HUKUKİ GÜVENCE
Kanun teklifinin 10. maddesinde görev ve sorumluluklar düzenleniyor. Maddenin birinci fıkrasıyla, bu Kanun kapsamında verilen görevlerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirileceği öngörülüyor.
Maddenin ikinci fıkrası, bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağını öngörüyor. Bu fıkranını gerekçesinde, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeye yönelik çalışmalar yürüten başta Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri olmak üzere tüm görevliler bakımından yasal güvence sağlanıyor.
Teklifin 11. maddesi kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceğini, 12. maddesi de kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı'nın yürüteceğini düzenliyor.
Kaynak: ANKA
