Üniversite kapısından bir şekilde uzaklaşmak zorunda kalan, hayallerini yarım bırakan binlerce öğrencinin gözü kulağı uzun süredir Ankara’dan gelecek bir af haberindeydi. Beklenen hamle nihayet geldi ve Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, meclis komisyonlarının masasına yatırılmak üzere resmen parlamentoya sunuldu. Eğitim hakkının kesintiye uğramasının önüne geçmeyi hedefleyen bu yasal düzenleme, kampüs hasreti çeken eski öğrenciler arasında şimdiden büyük bir heyecan yarattı.
AK Parti Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklife göre, daha önce aynı haktan yararlanmamış olmak kaydıyla ilişiği kesilen öğrenciler 2026-2027 eğitim-öğretim yılında üniversitelerine dönebilecek. Düzenleme, tez yazdırmaya ağır yaptırımlar, öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması ve devlet üniversitelerine yurt dışında yerleşke açılmasını da içeriyor.
AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında TBMM Başkanlığı'na sunulan 28 maddelik "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ne ilişkin bilgi verdi.
Teklife göre, akademik sahtecilik ve “tez yazdırma” uygulamalarına yönelik cezalar artırılıyor. Başkasına tez, makale veya kitap yazdırarak akademik unvan ya da diploma alanların unvanları geri alınacak ve üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Bu çalışmaları hazırlayan veya aracılık eden kişilere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Bu fiili meslek haline getirenler için ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkabilecek.
VAKIF ÜNİVERSİTESİNE YENİ YAPTIRIMLAR
Teklifle vakıf üniversitelerine uygulanacak idari yaptırımlar da yeniden düzenleniyor. Mevzuata aykırılık durumunda uyarıdan faaliyet izninin kaldırılmasına kadar uzanan yaptırımlar kanunda açık şekilde tanımlanırken, mali yapısı bozulan vakıf üniversitelerinin garantör üniversitelere devredilmesine ilişkin süreçler de netleştiriliyor.
DEVLET ÜNİVERSİTELERİNE YURT DIŞINDA YERLEŞKE AÇMA YETKİSİ
Kanun teklifiyle devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilme yetkisi veriliyor. Ayrıca üniversitelerin Teknoloji Transfer Ofisleri aracılığıyla fikri mülkiyet haklarını daha etkin kullanabilmelerine yönelik düzenlemeler de getiriliyor.
BAZI SUÇLARDAN HÜKÜM GİYENLER, AF DIŞINDA TUTULACAK
Teklifte yer alan geçici maddeyle kapsamlı öğrenci affı da öngörülüyor. Daha önce aynı haktan yararlanmamış olmak kaydıyla kendi isteğiyle üniversiteden ayrılanlar dahil olmak üzere ilişiği kesilen öğrenciler, başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine dönebilecek.
Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti ve intihal suçlarından hüküm giyenler ile terör örgütleriyle iltisakı nedeniyle ilişiği kesilenler ise düzenleme kapsamı dışında tutulacak.
ÜNİVERSİTE ÖĞRETİM ELEMANLARINA GÜVENLİK SORUŞTURMASI ŞARTI
Teklifle, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda da değişiklik yapılıyor. Buna göre, yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanları da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulacak. Düzenleme ile öğretim elemanlarının ancak bu sürecin tamamlanmasının ardından üniversite kadrolarına atanabilmeleri öngörülüyor.
TIPTA YAN DAL UZMANLARINA EK ÖDEME DÜZENLEMESİ
Teklifle, tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan emsalleriyle uyumlu hale getiriliyor. Ayrıca ortak uygulama ve araştırma merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının döner sermaye gelirlerinden yararlanmasına ilişkin esaslar da yeniden düzenleniyor.
YASA DIŞI ÜNİVERSİTE FAALİYETLERİNE HAPİS CEZASI
Teklifle, Türkiye'de izinsiz şekilde ön lisans, lisans veya lisansüstü eğitim faaliyeti yürütenlere yönelik cezalar da artırılıyor. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumları adına veya yetkisiz şekilde eğitim programı açanlar ile mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu işletenlere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezası verilmesi öngörülüyor. Düzenleme kapsamında, bu faaliyetlerin reklamını yapanlar da cezai yaptırım kapsamına alınırken, sahte üniversite diploması düzenleyenler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanacak.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE HASTANE İÇİN EK SÜRE
Bünyesinde tıp fakültesi bulunmasına rağmen kendi hastanesine sahip olmayan vakıf üniversitelerine tanınan uyum süresi de uzatılıyor. Hastane yapımını veya devir işlemlerini tamamlayamayan vakıf üniversitelerine yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri için 30 ay ek süre verilmesi, sürenin sonunda şartları sağlamayan kurumlar hakkında ise idari yaptırım uygulanması öngörülüyor.
Teklifle, daha önce devlet üniversitelerinde görev yapmış ve gerekli şartları taşıyan, 67 yaşını doldurmuş tıp ve diş hekimliği alanındaki uzman öğretim üyelerine yeniden sözleşmeli olarak görev yapabilme imkanı getiriliyor. Buna göre, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içinde ihtiyaç bulunan üniversitelere başvuran öğretim üyeleri, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yeniden istihdam edilebilecek.
İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
Teklifle, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştiriliyor. Üniversite bünyesinde Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, TUSAŞ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi ile Fen Fakültesi kurulması, ayrıca Elbistan'da İşletme Fakültesi açılması öngörülüyor. Bunun yanında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ile İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi arasındaki akademik birimlerin, personelin ve öğrencilerin devir süreçleri de yeniden düzenleniyor.
TÜRK-JAPON BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ'NE HAZİNE DESTEĞİ
Kanun teklifiyle, uluslararası anlaşmayla kurulan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin finansman yapısı da güçlendiriliyor. Buna göre Hazine ve Maliye Bakanı'na, üniversitenin Japonya'dan sağlayacağı dış finansmana Hazine geri ödeme garantisi vermesinin yanı sıra üniversite adına hibe alınmasına izin verme yetkisi de tanınıyor.
