CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) 7 Ocak 2026 tarihinde açıkladığı ve 22 Ocak’tan itibaren geçerli olan litre başına 22,22 TL’lik net çiğ süt tavsiye fiyatını değerlendirdi. Genç, son yıllarda çiğ süt fiyatlarının sürekli üretim maliyetlerinin altında kaldığını vurgulayarak, bunun artık yapısal bir sorun haline geldiğini söyledi.
“Bu sadece bir fiyat tartışması değil, Türkiye’de hayvancılığın geleceği meselesidir” diyen Genç, son 5 yılın verilerinin üreticinin sistematik biçimde zarara zorlandığını açıkça gösterdiğini ifade etti.
Son 5 Yılda Fiyat–maliyet Makası Kapanmadı
Aşkın Genç’in hazırladığı ve USK verileri ile üretici maliyet çalışmalarına dayanan karşılaştırmalı tabloya göre, son 5 yılda çiğ süt için açıklanan tavsiye fiyatları hiçbir yıl üretim maliyetini karşılamadı.
Yıl USK Tavsiye Fiyatı (TL/Lt) Üretim Maliyeti (TL/Lt) Fark
2022 6,60 7,00 -0,40
2023 10,00 10,80 -0,80
2024 14,00 17,00 -3,00
2025 17,15 21,00 -3,85
2026 22,22 23,77 -1,55
“Beş Yıldır Üretici Her Litre Sütte Zarar Ediyor”
Tabloyu değerlendiren Genç, şu ifadeleri kullandı:
“Rakamlar ortada. Beş yıldır üretici, sattığı her litre sütte zarar ediyor. 2024’te zarar 3 lirayı geçti, 2025’te neredeyse 4 liraya dayandı. 2026 için açıklanan fiyat da maliyetin altında kaldı, üretici litre başına ortalama 1,5 TL zarar etti. Yani üreticiye yine ‘zararına üret’ deniyor.”
Genç sahadaki uygulamaların açıklanan tavsiye fiyatlarının da gerisinde kaldığını belirterek, “Birçok bölgede üretici 22 lira açıklanmış olmasına rağmen sütünü daha ucuza satmak zorunda kalıyor. Tavsiye fiyatı kağıt üzerinde kalıyor, piyasada fiili fiyat çok daha aşağıda oluşuyor. Üretici hem maliyetin altında hem de tavsiye fiyatının altında satış yapmaya zorlanıyor.” ifadelerini kullandı.
“MALİYET 23,77 TL, ÜRETİCİNİN AYAKTA KALMASI İÇİN FİYAT EN AZ 27 TL OLMALI”
Aşkın Genç, güncel üretim maliyetinin yalnızca yemden ibaret olmadığını vurgulayarak şunları söyledi:
“Yem, elektrik, mazot, veterinerlik, işçilik, bakım-onarım… Bunların tamamı son bir yılda katlandı. Bugün sıcak çiğ sütün üretim maliyeti 23 liranın üzerine çıkmış durumda. Üstelik bunun içinde soğutma, nakliye ve hizmet bedelleri bile yok.”
Sürdürülebilir bir üretim için sadece maliyeti karşılayan bir fiyatın yeterli olmadığını belirten Genç, “Üreticinin borcunu çevirebilmesi, hayvanını yenileyebilmesi, işletmesini ayakta tutabilmesi için çiğ sütün en az 27 TL seviyesinde olması gerekiyor. Bunun altındaki her fiyat, üretimi yavaş yavaş tasfiye etmektir.” dedi.
ŞAP SALGINI UYARISI: “ÜRETİM ZATEN DARALIYOR”
Genç ayrıca son dönemde hayvancılık sektörünü etkileyen şap vakalarına da dikkat çekerek, “Bazı bölgelerde hastalık nedeniyle süt verimi yüzde 15–20 düşmüş durumda. Üretim zaten daralıyor, maliyet artıyor, fiyat düşük kalıyor. Bu tablo devam ederse birkaç yıl içinde Türkiye sütü de eti de ithalatla konuşur hale gelir.” ifadelerini kullandı.
“Bu Politika Üreticiyi De Tüketiciyi De Korumuyor”
Aşkın Genç açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bugünkü fiyat politikası ne üreticiyi koruyor ne tüketiciyi. Üretici batıyor, tüketici pahalıya ürün alıyor, kazanan sadece aracılar oluyor. Çiğ süt fiyatı maliyet esaslı, şeffaf ve üretimi koruyacak şekilde yeniden belirlenmek zorundadır. Aksi halde bu kriz derinleşir.”
