Anayasa Mahkemesi (AYM), 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “...süresiz olarak...” ibaresinin iptaline karar verdi.
30 Eylül 2026 Tarihli ve 33386 Sayılı Resmi Gazete'nin yayımlanan karara göre, Yüksek Mahkeme, iptal hükmünün kararın yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı.
Antalya 12. Aile Mahkemesi, bakmakta olduğu bir boşanma davasında itiraz konusu kuralın Anayasa'nın adalet, eşitlik, özel hayata saygı, mülkiyet ve ailenin korunması ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle AYM'ye başvurdu. Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, kuralın Anayasa'nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı olduğuna hükmederek iptaline karar verdi.
“Ağır bir külfet oluşturuyor”
Kararın gerekçesinde, Yargıtayın yerleşik içtihatlarında söz konusu kuralın emredici nitelikte görüldüğü ve hakime nafakanın süresi konusunda takdir yetkisi tanınmadığı belirtildi. Bu durumun hukuki belirlilik ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulanan gerekçede, şu ifadelere yer verildi:
“Boşanmaya neden olan olaylarda ağır kusuru olmayan eşe evlilikten kaynaklanan dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüğü çerçevesinde boşanma sonrası belirli bir miktar parasal katkının sağlanması beklenebilir ise de bu yükümlülüğün hiçbir ölçüt belirlenmeksizin kategorik olarak süresiz öngörülmesi kusurlu olması dahi gerekmeyen nafaka borçlusu açısından ağır bir külfete neden olmaktadır. Bu durumda kural kapsamında evliliğin sona ermesinden sonra nafaka yükümlüsünün ömür boyu bu evliliğin sonuçlarıyla bağlı kalmasının, kişilerin ruhsal/psikolojik, ekonomik ve sosyal bütünlüğü üzerinde oluşturacağı olumsuz etki, devletin çatışan haklar arasında sağlaması gereken makul dengeyi ortadan kaldırmaktadır.”
Kararda ayrıca, yoksulluk nafakasının durumun gereklerine göre belirli bir süreyle sınırlandırılabileceği gibi somut olayın özel şartlarına göre süresiz nafakaya hükmedilmesine imkan tanıyacak açık ve öngörülebilir kriterlerin kanunda yer alması gerektiği kaydedildi.
İptal hükmü 9 ay sonra yürürlüğe girecek
Anayasa Mahkemesi, iptal kararı nedeniyle doğacak hukuki boşluğun kamu yararını ihlal edecek nitelikte görülmesi sebebiyle, iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesini oybirliğiyle kararlaştırdı.
Üyeler Engin Yıldırım, Selahaddin Menteş ve Kenan Yaşar'ın karşıoy kullandığı karar, oyçokluğuyla alındı. Üye Yıldız Seferinoğlu ise iptal kararına farklı gerekçeyle katıldı.
