AK Parti’nin TBMM Başkanlığı’na sunduğu 9 maddelik kanun teklifiyle, tasfiyesine karar verilen ve tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonları için özel bir tasfiye ve geri kazanım usulü oluşturulması öngörülüyor. Teklifte, net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olanlara bu tutar kadar, 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılması, hukuka aykırı şekilde fon malvarlığından çıkarılan değerlerin sorumlulardan tahsil edilmesi ve el konulan ya da müsadere edilen varlıkların belirli koşullarda fonlara aktarılması düzenleniyor.
AK Parti, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'ni TBMM Başkanlığı'na sundu. 9 maddeden oluşan teklifle, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonları için özel bir tasfiye ve geri kazanım mekanizması oluşturulması öngörülüyor. Teklifle, fon varlıklarının tasfiye edilmesi, hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri alınması, sorumlulardan tahsilat yapılması ve elde edilen kaynakların fon pay sahiplerine ödenmesi amaçlanıyor.
FON PAY SAHİPLİĞİ VE GERİ KAZANIM HESAPLARI TANIMLANIYOR
Kanunun uygulanmasında kullanılacak kavramların belirlendiği teklifle; fon pay sahibi, ilgili kuruluşların kayıtlarının mutabakatı sonucunda tasfiye bakiyesinden ödeme alma hakkı bulunduğu tespit edilen katılma payı sahibi olarak tanımlanıyor. Geri kazanım hesabı ise tahsil ve iade edilen tutarların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdinde, TMSF’nin malvarlığından ayrı ve her fon bazında izleneceği özel hesap olarak düzenleniyor.
SPK’YA TASFİYE SÜRECİNDE YETKİ VERİLİYOR
Bir diğer maddeyle fonların tasfiyesinin SPK’nin gözetim ve denetiminde, görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülmesi öngörülüyor. SPK, fon varlıklarının tespiti ve değerlemesi, varlıkların nakde çevrilmesi, fon pay sahipliğinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım usullerini belirleyebilecek.
Fon varlıklarının mümkün olan en yüksek ekonomik değerle nakde çevrilmesi amacıyla geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel emir, farklı fiyat marjları ve borsa dışı satış yöntemlerinin kullanılmasına imkan tanınıyor. Fon pay sahipliği, farklı kurumların kayıtlarının mutabakatıyla belirlenecek. Kanunda belirtilen sermaye piyasası fiillerini işlediği veya bu fiilleri işleyenlerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen sorumlular ise ödeme mekanizmasının dışında tutulacak.
ARA ÖDEMELERDE 1 MİLYON TL SINIRI UYGULANACAK
Tasfiye malvarlığının bütün fon pay sahiplerine ödeme yapılmasına yetecek ölçüde nakde dönüşmemesi halinde uygulanacak hesaplama ve ara ödeme usulleri de düzenleniyor. Net yatırım tutarı, fiilî nakit giriş ve çıkışları esas alınarak Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hesaplanacak. Hesaplamada Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) değişimlerinin aritmetik ortalaması ile ilk giren ilk çıkar yöntemi kullanılacak.
Fon pay sahiplerine, belirlenen sınırlar çerçevesinde ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olanlara bu tutar kadar, 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ara ödemelerin hesabında endeksleme uygulanmayacak.
Dağıtılabilir nakdin bütün fon pay sahiplerine ödeme yapmaya yetmemesi halinde, mevcut nakdin mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibine ulaştırılmasını sağlayacak yöntemi belirleme yetkisi SPK’ye verilecek. Ara ödeme aşamasında katılma payları iade edilmeyecek, nihai ödemelerde ise daha önce yapılan ara ödemeler mahsup edilecek.
Maddede ayrıca, gerçeğe aykırı fon değerleri üzerinden çıkış yapanlar ile fiyatları gerçeğe aykırı oluşmuş fon paylarından olağan dışı kazanç sağlayanların, objektif emsal getiri ölçütlerini aşan tutarları isteğe bağlı olarak iade edebilmesine imkan tanınıyor.
FON MALVARLIĞINDAN ÇIKARILAN DEĞERLER SORUMLULARDAN TAHSİL EDİLECEK
Kanun teklifiyle, fon malvarlığından mevzuata aykırı veya fon yararına gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle çıkarılan değerlerin geri kazanılması düzenleniyor. Zarar, kayıp veya eksik tasfiye bakiyesinden doğan sorumlulukların belirlenmesi de maddenin kapsamına giriyor.
Buna göre, öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi portföy yönetim şirketinin sorumluluğuna gidilebilecek. Tahsilatın sağlanamaması halinde ise sorumluluğu SPK tarafından belirlenen diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsil yoluna başvurulabilecek.
SPK’nin fon ve sorumlu bazında belirleyerek bildirdiği tutarlar, TMSF tarafından 6183 sayılı Kanun ve maddede atıf yapılan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri çerçevesinde takip ve tahsil edilecek. Düzenlemede, özel hukuktan doğan tazminat yükümlülüklerinin saklı olduğu da belirtildi.
ELKONULAN VE MÜSADERE EDİLEN VARLIKLAR FONLARA AKTARILABİLECEK
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elkonulan veya müsadere edilen ve ilgili fonla bağlantısı bulunan malvarlığı değerlerinin fon pay sahipleri yararına geri kazanılması da öngörülüyor. Hukuken doğrudan iade edilebilen para ve sermaye piyasası araçları ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
Doğrudan devredilemeyen malvarlığı değerleri için TMSF’nin kayyım olarak atanarak dava sonucunu beklemeksizin satış veya tasfiye yapabilecek. Mahkeme tarafından fon malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu belirlenen müsadere konusu değerlerin Hazine yerine ilgili fona ya da geri kazanım hesabına aktarılacak.
TMSF nezdinde her fon için ayrı izlenecek geri kazanım hesapları yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine ödeme yapılması amacıyla kullanılacak. Olağan tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesaplarında toplanan tutarlar Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak ve katılma payı sahipliği oranında dağıtılacak. İşlem maliyetinin altında kalan küçük ödeme tutarları ise sonraki dağıtımlara eklenmek üzere izlenecek.
SPK VE YTM DIŞARIDAN HİZMET ALABİLECEK
Teklifle, kanunun uygulanmasından doğan işler ile dava ve takipler için SPK ve YTM’nin dışarıdan avukatlık ve diğer hizmetleri temin edebilmesi düzenleniyor. Bu hizmetlerin alınmasına ilişkin koşullar SPK Karar Organı tarafından belirlenecek.
Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından düzenlenecek. TMSF’nin görev alanına giren konularda ise kurumun görüşü alınacak. Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda, ilgili mevzuatın bu kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.
