Ankara'da büyük bir krizin eşiğinden dönüldüğü sonradan anlaşıldı. Geçtiğimiz ay NATO Zirvesi sonrası ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'den ayrılışı sırasında, istihbarat birimlerini alarma geçiren olağanüstü saatler yaşandı. Saniyelerle yarışılan o anlarda, resmi protokol tamamen bir kenara bırakılarak filmleri aratmayacak bir güvenlik planı devreye sokuldu.
Trump’ın 8 Temmuz’da Türkiye’den ayrılışında kamuoyuna yansıtılandan çok farklı bir seyahat planı uygulandığı ortaya çıktı.
Washington Post’un ABD’li yetkililere ve incelediği görüntü ve belgelere dayandırdığı özel haberine göre, Trump’a yönelik İran bağlantılı olduğu değerlendirilen “inandırıcı bir tehdit” üzerine ABD güvenlik birimleri kapsamlı bir yanıltma operasyonu hazırladı.
KAMERALAR ÖNÜNDE AIR FORCE ONE’A BİNDİ
Trump, NATO Zirvesi için 7 Temmuz’da Ankara’ya, Katar tarafından ABD’ye hediye edilen ve kısa süre önce başkanlık uçağı olarak hizmete alınan Boeing 747-8 ile gelmişti.
Ancak dönüş yolculuğunda Trump’ın eski Air Force One’ı kullanacağı açıklandı. Başkan da sosyal medya hesabından eski uçağa “eski günlerin hatırına” bineceğini duyurdu.
8 Temmuz akşamı Trump’ın başkanlık limuzini eski Air Force One’ın yanına geldi. Trump kameralar önünde merdivenlerden çıktı, aprondakilere el salladı ve uçağa girdi. Görüntüler, ABD Başkanı’nın İngiltere’ye bu uçakla gideceği izlenimini verdi.
İKRAM ARACIYLA GİZLİCE UÇAKTAN ÇIKARILDI
Ancak Washington Post’a göre Trump’ın eski Air Force One’daki yolculuğu yalnızca birkaç dakika sürdü.
Trump ve beraberindeki bazı isimler, uçağın kameraların görmediği diğer tarafına yanaştırılan, uçaklara yiyecek ve malzeme yüklemek için kullanılan hidrolik bir havaalanı ikram aracına geçti.
Araç daha sonra Air Force One’dan uzaklaşarak yakında bekleyen ABD Hava Kuvvetleri’ne ait C-32A tipi uçağa yöneldi. Trump buradan gizlice C-32A’ya geçirildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de dikkat çekmemek amacıyla aynı uçağa ayrı bir merdivenden bindiği belirtildi. (The Washington Post)
C-32A, Boeing 757’nin ABD hükümeti için modifiye edilmiş bir versiyonu ve başkan ile başkan yardımcısını da taşıyabiliyor.
AIR FORCE ONE ‘YEM UÇAK’ OLDU
Operasyonun en çarpıcı bölümü ise eski Air Force One’ın rolüydü.
Trump’ın artık uçakta bulunmamasına rağmen Beyaz Saray basın heyeti ve bazı çalışanlar eski Air Force One’a bindirildi. Washington Post’a konuşan ABD’li yetkili, söz konusu uçağın operasyonda fiilen bir “yem” olarak kullanıldığını söyledi.
Habere göre gazetecilerin büyük bölümü Trump’ın kendileriyle aynı uçakta olduğunu düşünüyordu. Bazı Beyaz Saray çalışanlarının bile Başkan’ın başka bir uçağa geçirildiğinden haberi yoktu.
Uçağa binen gazetecilere ayrıca pencere perdelerini kapalı tutmaları talimatı verildi.
TRUMP’IN UÇAĞININ TAKİBİ DE ZORLAŞTIRILDI
Trump’ı taşıyan C-32A’nın İngiltere uçuşunda “RCH18” veya “Reach 18” şeklindeki dikkat çekmeyen bir çağrı kodunun kullanıldığı belirtildi.
Washington Post’un aktardığına göre uçağın internet üzerinden takip edilmesine olanak sağlayan sistemlerin de kapatıldığı bildirildi. Buna karşılık Trump’ın içinde olmadığı eski başkanlık uçağı uçuş sırasında “AF1”, yani Air Force One çağrı kodunu kullandı.
Trump’ı taşıyan C-32A, İngiltere’deki RAF Mildenhall üssüne saat 22.20 civarında ulaştı. Eski Air Force One ise yaklaşık dokuz dakika sonra aynı üsse indi.
Trump daha sonra saat 22.56 civarında televizyon kameralarının karşısına eski Air Force One’ın merdivenlerinden inerken çıktı. Washington Post, Trump’ın C-32A’dan eski Air Force One’a nasıl aktarıldığının görüntülerde görülmediğini belirtti.
Böylece kamuoyu açısından Trump’ın Ankara’dan İngiltere’ye eski Air Force One ile uçtuğu görüntüsü korunmuş oldu.
TEHDİT İDDİASI: UÇAĞA FÜZE SALDIRISI
Operasyonun arkasındaki güvenlik gerekçesine ilişkin ilk bilgiler temmuz ayında CBS News tarafından yayımlanmıştı.
ABD’li yetkilere dayandırılan haberde, İran ve müttefik gruplarla bağlantılı olduğu değerlendirilen “inandırıcı bir tehdit” tespit edildiği ve olası senaryolardan birinin Trump’ın uçağına füze saldırısı düzenlenmesi olduğu öne sürülmüştü. Bunun ardından ABD Gizli Servisi’nin seyahat planını değiştirdiği aktarılmıştı. (CBS News)
Washington Post’un son haberi ise alınan önlemlerin daha önce açıklanandan çok daha kapsamlı olduğunu ve Trump’ın aslında eski Air Force One ile Türkiye’den ayrılmadığını ortaya koydu.
YENİ AIR FORCE ONE’IN GÜVENLİĞİ DE TARTIŞILIYOR
Operasyon, Katar tarafından ABD’ye hediye edilen ve Trump’ın kısa süre önce kullanmaya başladığı Boeing 747-8’in güvenlik kapasitesine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
CBS News, yeni uçağın bazı güvenlik ve savunma yetenekleri bakımından eski başkanlık uçaklarının seviyesinde olmadığı yönünde değerlendirmeler bulunduğunu daha önce aktarmıştı. Beyaz Saray ise uçağın başkanın güvenliğini sağlayacak üst düzey sistemlerle donatıldığını ve başkanlık görevlerinin gerektirdiği güvenlik standartlarını karşıladığını savunuyor. (CBS News)
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung da Washington Post’un haberinin ardından doğrudan operasyonun ayrıntılarını yalanlamadı. Cheung, ABD Başkanı’na yönelik tehditlere karşı ellerindeki tüm araçların kullanıldığını belirtirken yeni başkanlık uçağının güvenli olduğunu savundu. Pentagon ise konuyla ilgili soruları Beyaz Saray’a yönlendirdi. (The Washington Post)
Washington Post’a göre olay, modern ABD başkanlık tarihinde güvenlik gerekçesiyle Air Force One’ın yem olarak kullanıldığı son derece sıra dışı operasyonlardan biri olarak kayıtlara geçti.
